TS Vũ Đình Ánh: Không thể đòi hỏi công khai, minh bạch về vàng

By on 23/06/2013

Theo TS Vũ Đình Ánh, do chỉ còn NHNN nhập khẩu vàng nên việc công khai, minh bạch về quản lý vàng là chuyện của NHNN.
TS Vũ Đình Ánh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Khoa học Thị trường giá cả (Bộ Tài chính) đã có một số trao đổi về diễn biến và quản lý thị trường vàng.

Trong 3 ngày gần đây, giá vàng trong nước có sự sụt giảm mạnh nhất trong vòng 2 năm qua. Ông có nhận xét gì về diễn biến này của thị trường?

Giá vàng trong nước sụt giảm trong mấy ngày qua là do tác động của thị trường thế giới. Giá vàng thế giới sụt nhanh hơn giá vàng Việt Nam rất nhiều, mất 30%, và theo dự đoán của tôi giá vàng thế giới sẽ còn xuống nữa, dưới 1.200 USD/oz.

Đã nhiều lần, dù giá vàng thế giới sụt giảm mạnh nhưng giá vàng Việt Nam vẫn bình ổn ở mức cao. Tại sao riêng lần này giá vàng Việt Nam lại bị tác động của thị trường, thưa ông?
Thứ nhất, Nghị định 24 có hiệu lực đến nay là khoảng 2 tháng rồi, nên những cái hiện nay và những cái trước khi có Nghị định 24 là hai câu chuyện khác nhau. Bởi nó vận hành theo hai cơ chế quản lý khác nhau.

Thứ hai, thị trường trong nước biến động không theo thị trường thế giới, về mặt kinh tế có thể giải thích được bằng độ trễ, tức là còn mất một quá trình nhập khẩu vàng nên luôn có một độ trễ nhất định. Ngoài ra, thị trường vàng Việt Nam còn vận động theo những quy luật của thị trường riêng có của nó. Việt Nam là một nền kinh tế nhỏ nhưng thuộc loại tiêu thụ vàng rất lớn, kể cả khu vực dân cư hay nằm trong hệ thống hành chính.

Thứ ba, giá vàng không biến động nhiều là vì NHNN là người quyết định giá vàng, nên khi quyết định giá, họ có thể không căn cứ vào thị trường thế giới. Đây cũng là chuyện bình thường, vì đó là quyền của NHNN, để nó phù hợp với thị trường vàng ở Việt Nam.

Ngay khi NHNN bắt đầu can thiệp thị trường vàng, các chuyên gia và dư luận đã lên tiếng về sự độc quyền của NHNN. Ông có đánh giá gì về nhận định này?

Tại Việt Nam, trong một giai đoạn rất dài, vàng vừa là phương tiện cất trữ, dự trữ, vừa là phương tiện thanh toán, thước đo giá trị. Tức là nó có đầy đủ chức năng của một đồng tiền, nhưng cho đến nay, vàng chỉ dừng lại ở chức năng là phương tiện cất trữ thôi.

Việc NHNN đi theo Nghị định 24 cũng có nghĩa NHNN sẽ là người bán đầu tiên, tức là dập ra vàng SJC sau đó bán đầu tiên, qua đó xác định giá. Sau đó, NHNN cũng là người mua cuối cùng, để mà cân đối trên thị trường vàng và giá mua như thế nào cũng là do NHNN quyết định.

Tới đây, NHNN cũng là đơn vị tổ chức khai thác, huy động các nguồn lực từ vàng để phục vụ cho lợi ích kinh tế. Do đó đây là việc hoàn toàn bình thường và nó nằm trong chiến lược chung là chống vàng hóa nền kinh tế, nằm trong chức năng quản lý nền kinh tế khi mà NHNN đóng vai trò là đơn vị quản lý tiền tệ, để kiềm chế và chống lạm phát.

Do đó, việc NHNN thực hiện các nội dung của Nghị định 24 theo tôi là hợp lý, phù hợp với đặc điểm của Việt Nam, không có vấn đề gì.

Theo phân tích của ông, NHNN vừa là người bán lại là người mua cuối cùng, được quyền quyết định giá. Phải chăng đây là một đặc quyền quá lớn của NHNN sẽ dẫn đến tình trạng thao túng giá?

Đây không phải là đặc quyền mà là chức năng của cơ quan quản lý Nhà nước khi họ cung cấp một phương tiện cất trữ mà cụ thể ở đây là vàng. Khi họ cung cấp ra thì họ phải quyết định giá. Giá không thể tách rời với sản phẩm hay một loại hàng hóa nào được. Nên việc NHNN làm như thế là phù hợp, không có vấn đề gì hết.

Và phải chú ý ở đây là NHNN không phải độc quyền sản xuất kinh doanh vàng miếng, mà NHNN chỉ độc quyền dập vàng miếng, là người bán đầu tiên vàng miếng đấy ra thị trường, và là người mua cuối cùng, chứ không phải là người vừa bán, vừa mua để cân đối.

Dựa vào lập luận của ông thì chắc chắn sẽ không xảy ra quyền hạn, lợi ích nhóm trong vấn đề quản lý vàng?

Nhóm lợi ích là chắc chắn có rồi. Nhóm lợi ích đó là Chính phủ, là NHNN và xa hơn nữa là của cả nhân dân này. Vấn đề quan trọng chỉ là lợi ích của nhóm đó không xung đột với lợi ích của nhóm to hơn, và lợi ích của một nhóm bao gồm cả dân tộc sẽ tốt hơn là lợi ích của một nhóm nhỏ trong dân tộc đấy.

Tất cả những ý kiến phản dối, chê trách này nọ là đại diện cho một lợi ích nhóm, nhưng nhóm đấy là nhỏ hơn so với nhóm mà hiện nay NHNN đang đại diện, đang thực hiện. Bên cạnh đó, lợi ích của nhóm đấy đôi khi xung đột với lợi ích của nhóm mà NHNN đang đại diện, nên NHNN là đại diện của lợi ích nhóm, nhưng lợi ích nhóm đấy là lợi ích dân tộc.

Nếu NHNN là đại diện cho lợi ích của toàn dân tộc thì tại sao không thực hiện nguyện vọng đưa giá vàng trong nước sát với giá vàng thế giới, thưa ông?

Thứ nhất đó không phải là mục tiêu. Chuyện ngày trước Thống đốc nói về khoảng cách chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới ở mốc 400.000 đồng là vừa phải là trước Nghị định 24. Trước Nghị định 24, NHNN cấp quota cho doanh nghiệp nhập. Nếu để chênh lệch quá lớn thì sẽ vào túi doanh nghiệp.

Còn bây giờ, NHNN nhập, NHNN bán. Bán đắt thì NHNN hay chính là ngân sách Nhà nước được hưởng. Thế nên mục tiêu hiện nay không phải là thu hẹp khoảng cách giá vàng trong nước và thế giới, bởi vì mục tiêu đó là trước Nghị định 24, còn sau Nghị định 24 thì không còn mục tiêu đấy nữa, không cần thiết.

Tuy nhiên, vàng Việt Nam chủ yếu là nhập khẩu của thế giới, chứ không tự sản xuất được bao nhiêu, lại cùng với xu thế hội nhập với thế giới, nên đến khi thị trường vàng vận hành một cách bình thường thì chuyện thu hẹp giá sẽ là điều tự nhiên. Nó sẽ như một động lực kinh tế để giúp ngăn chặn việc nhập lậu.

Bên cạnh đó, giá thì cao như thế, chênh lệch giá vàng 5 – 6 – 7 triệu nhưng vẫn có người mua cơ mà. Đấy là thị trường. Thị trường là gì? có người mua và có người bán. Thế thôi.

Theo NHNN, khoản tiền chênh lệch giá vàng sẽ được nộp vào ngân sách và sử dụng để chống nhập lậu vàng. Tuy nhiên, có quan điểm cho rằng, thu hẹp khoảng cách chênh lệch giá vàng sẽ có tác dụng chống buôn lậu tốt hơn, người dân có lợi hơn so với việc để chênh lệch 5- 7 triệu. Ông có đánh giá gì về vấn đề này?

Cái này có dùng để chống nhập lậu hay không thì tôi không biết. Nhưng cái phần chênh lệch đấy là nộp vào ngân sách là chắc chắn, vì NHNN không phải là đơn vị kinh doanh nên những phần lợi nhuận sau khi trừ đi chi phí tổ chức hoạt động thì họ phải nộp vào ngân sách. Nhưng vấn đề dùng ngân sách đấy để làm gì thì là bước tiếp theo, chống buôn lậu hay không thì tôi không biết.

Tuy nhiên cần hiểu rằng để chống buôn lậu thì không chỉ riêng việc thu hẹp khoảng cách. Tại sao biên giới của anh, anh lại để cho buôn lậu nhiều thế? Đô la ở đâu mà dân buôn lậu đi mua vàng về như thế? Dân buôn lậu chuyển đô la bằng cách nào? Chuyển vàng bằng cách nào? Nó liên quan đến rất nhiều chuyện nên việc thu hẹp khoảng cách giá vàng chỉ là một phần của câu chuyện.

Thêm vào đó, giả sử như không có chênh lệch giá thì vẫn sẽ xảy ra buôn lậu. Vì buôn lậu là trốn thuế. Đấy mới là cái quan trọng nhất và hấp dẫn nhất. Thế chẳng nhẽ bây giờ mình lại bỏ hẳn thuế đi để không buôn lậu à?

Mới đây, NHNN vừa đề xuất lên Chính phủ được miễn kiểm tra, báo cáo về nhập khẩu vàng, khiến dư luận không khỏi đặt ra câu hỏi về tính minh bạch trong việc quản lý thị trường vàng. Ông có bình luận gì về động thái này của NHNN?

Theo tôi biết, NHNN là đơn vị duy nhất được nhập khẩu vàng mà không giao cho doanh nghiệp nữa. Nên NHNN miễn hay không miễn khai báo nhập khẩu vàng thì tùy vào chính sách của Nhà nước. Đây cũng giống như việc điều chuyển dự trữ ngoại hối.

Như tôi đã nói, việc nhập khẩu vàng là để thay đổi kết cấu dự trữ ngoại hối, mà trong nhiều trường hợp, dự trữ ngoại hối Việt Nam được đưa vào danh mục bí mật, do đó chuyện nhập bao nhiêu vàng, mất bao nhiêu đô để nhập hoàn toàn có thể đưa vào dạng thông tin mật, là chuyện rất bình thường.

Còn chuyện minh bạch hay không minh bạch thì cơ quan Nhà nước sẽ là người phải trả lời trước Chính phủ, Chính phủ trả lời trước Quốc hội, Quốc hội trả lời nhân dân. Bình thường thế thôi. Đây là hai chuyện khác nhau. Trước là doanh nghiệp họ nhập, còn bây giờ là Nhà nước nhập. NHNN là cơ quan quản lý Nhà nước nên tùy theo cách quản lý của họ. Họ thích công khai thì công khai, minh bạch thì minh bạch, đấy là chuyện của họ.

Một xã hội dân chủ với nền kinh tế thị trường như chúng ta thì người dân có quyền đòi phải có sự công khai minh bạch trong mọi vấn đề. Ông có đánh giá gì về nhận định này?

Không, theo tôi đây là một đòi hỏi vô lý. Có những cái thuộc về thông tin tuyệt mật, bí mật của Nhà nước thì không thể công khai được. Chẳng hạn như liên quan đến quân sự, an ninh quốc phòng thì không thể công khai.

Xin chân thành cảm ơn ông!

Theo CafeF

About Hoàng Linh

Bởi giá trị cao từ trong lịch sử của nó, đa số vàng đã được khai thác trong suốt lịch sử vẫn đang được lưu chuyển dưới hình thức này hay hình thức khác.

12 Comments

  1. Hai Lúa

    24/06/2013 at 9:20 am

    Miệng nhà quan có gan, có thép. Quan nói thế nào cũng đúng.

  2. tran ba trinh

    24/06/2013 at 10:40 am

    hom nay t/s nay noi the ngay mai t/s khac noi khac
    giong nhu ong binh noi the nay ong anh noi the kia .

  3. Phạm trung Nhân

    24/06/2013 at 10:59 am

    tay này không phải là quan, mà là tiến sỹ giấy và bản tính chí phèo!

    • Advance

      24/06/2013 at 2:06 pm

      Mày rảnh hơi quá người ta nói gì kệ người ta

  4. hue

    24/06/2013 at 3:41 pm

    ngược với thị trường. Thế mà cũng lắm kẻ ủng hộ

  5. Kieu khanh

    24/06/2013 at 4:29 pm

    Nhìn mặt ông tiến sỹ đã thấy ghét,Ếch ngồi đáy giếng mà thích phát biểu dạy đời ….nếu Nhà nước ta mà áp dụng bán thuốc chữa bệnh nhập khẩu kiểu chênh lệch như bán vàng cho dân thì người dân VN sẽ bị tuyệt chủng…

  6. Trung lập

    24/06/2013 at 5:05 pm

    Nhìn mặt ông tiến sỹ đã thấy ghét,Ếch ngồi đáy giếng mà thích phát biểu dạy đời ….nếu Nhà nước ta mà áp dụng bán thuốc chữa bệnh nhập khẩu kiểu chênh lệch như bán vàng cho dân thì người dân VN sẽ bị tuyệt chủng…

    • covacdaidam

      24/06/2013 at 7:48 pm

      Nhìn mặt ông tiến sỹ đã thấy ghét,Ếch ngồi đáy giếng mà thích phát biểu dạy đời …

  7. dung

    24/06/2013 at 11:10 pm

    Đồ đẻ ngược,lúc nào cũng muốn làm những điều trái với mong muốn của người dân

  8. Phát

    25/06/2013 at 3:24 pm

    TS Vũ Đình Ánh chính là kẻ thù của người có nhu cầu mua vàng. Toàn làm trái quy luật kinh tế thị trường

  9. covacdaidam

    27/06/2013 at 9:01 am

    Cứ theo cách nghĩ chủ quan & kiểu nói ” Cả vú lấp miệng tiến sỹ ” của các tiến sỹ giấy như thế này – hỏi sao các lãnh đạo của NHNN nói riêng và của các bộ nghành nói chung đều có những nghị định & chính sách không phù hợp với lòng dân , không phù hợp với xu thế phát triển tất yếu của XH và thế giới.Một hình tượng cụ thể là – Ccas Cụ ta có câu : ” nước nổi – bèo nổi ” – khi vàng TG lên thì vàng VN lên mạnh hơn – nhưng khi vàng TG xuông mạnh thì vàng VN xuống từ từ . Thì đó chibnhs là NHNN thực hiện chính sách của ” Hòa Thân ” để cứu , giữ giá vàng cho những khối lượng vàng kếch sù của 1 nhóm người mà thôi . Còn dân lại chịu thiệt đơn – thiệt kép.

  10. trahue

    27/06/2013 at 9:39 am

    Ông nầy ăn cơm ngượi của Ông Bình rồi thì còn gì lòng tự trọng nữa.

You must be logged in to post a comment Login