Thỏa thuận đóng băng sản lượng Doha: 4 câu hỏi lớn?

By on 11/04/2016

Vào ngày Chủ Nhật này 17/4, cuộc họp bàn về việc ‘đóng băng’ sản lượng dầu được chờ đợi từ lâu sẽ diễn ra tại Doha, Qatar giữa một số OPEC và một số nhà sản xuất dầu phi OPEC. Ý tưởng cuộc họp là các nước xuất khẩu lớn – Saudi Arabia, Iraq, Nga, Venezuela, Iran, Kuwait, vv – sẽ đáp ứng hài hòa và tất cả đồng ý sẽ không tăng lượng dầu họ sản xuất cao hơn tốc độ mà họ sản xuất trong tháng 1/2016.

Nói cách khác, đối với các hợp đồng hoặc thỏa thuận trong tương lai gần, các nước đồng ý sẽ không sản xuất theo một tỷ lệ lớn hơn họ đã làm trong thời điểm đó.

Lý tưởng nhất, thỏa thuận này sẽ cung cấp một số biện pháp ổn định thị trường dầu mỏ. Gần đây thị trường dầu mỏ đã chứng kiến nguồn cung tăng lên mà không xuất hiện một sự gia tăng tương ứng của lực cầu, nhưng thỏa thuận đàm phán Doha có thể thiết lập một mặt bằng giá khoảng 40USD/ thùng – ít nhất đó là những gì mà nhiều người hy vọng. Tuy nhiên, trong thực tế, các thỏa thuận đóng băng (nếu nó thực sự xảy ra) sẽ có khả năng chỉ tạo ra vấn đề mang tính đầu cơ hơn là ổn định giá cả dài hạn, chủ yếu là bởi vì: nó chỉ là một đóng băng và không song hành với việc cắt giảm sản lượng, và thỏa thuận này sẽ không được chấp nhận rộng rãi trong tất cả các nhà sản xuất.

Dưới đây là những câu hỏi hóc búa nhất trước thỏa thuận tiềm năng:

1. Liệu Nga có đáng tin?

Liệu nước Nga có đáng tin cậy trong việc giữ lời hứa đóng băng sản lượng? Niềm tin là một vấn đề khó khăn khi nói đến các thỏa thuận giữa OPEC và các nhà sản xuất không thuộc OPEC. Nga hiện là nước sản xuất dầu hàng đầu thế giới và lòng trung thành của mỗi quốc gia trong việc đóng băng sản xuất là quan trọng nhất.

Tuy nhiên, Nga lại có một quá khứ là luôn lùi các thỏa thuận khai thác dầu với OPEC. Tuy nhiên, có một số lý do khiến OPEC tin tưởng Nga lần này. Báo cáo gần đây đã chỉ ra rằng các mỏ dầu thời kỳ Xô viết Nga đều đang giảm và cơ sở hạ tầng sản xuất của họ đang rất cần nâng cấp. Điều này có thể chỉ ra rằng Nga sẽ đồng hành với hành động đóng băng sản xuất vì đó là hành động cần thiết về mặt vật lý và đó cũng như một cái cớ để cắt giảm sản lượng mà họ không phải thừa nhận những hạn chế về mặt cơ sở hạ tầng.

Nga sản xuất 10,91 triệu thùng dầu/ngày trong tháng Ba – ghi nhận mức sản lượng cao nhất trong 30 năm và chỉ tăng hơn đôi chút so với số liệu tháng Một. Gần đây Bộ trưởng Bộ Năng lượng Nga đã tuyên bố rằng, xuất khẩu dầu mỏ của Nga sẽ tăng trong năm 2016, đó là kịch bản kỹ thuật tiềm năng ngay cả với động thái đóng băng ở mức sản xuất trong tháng Một. Nga có thể cam kết đóng băng và vẫn sản xuất dầu theo khả năng cao nhất của họ.

2. Iran sẽ từ chối tham gia thỏa thuận này?

Iran hiện khá kiên quyết trong cam kết của mình nhằm thúc đẩy sản xuất dầu trở lại mức sản xuất trước lệnh trừng phạt và có thể xa hơn nữa. Vì các lý do chính trị, chính phủ của Tổng thống Rouhani phải luôn cam kết sản xuất và xuất khẩu dầu nhiều hơn, thậm chí cơ sở hạ tầng dầu đang phân rã của Iran có thể hỗ trợ gia tăng sản xuất.

Chúng ta chẳng hề biết có bao nhiêu áp lực khi mà Ả Rập Saudi – hoặc bất kỳ quốc gia nào khác đặt lên vai Iran tại Doha, chính phủ sẽ không đồng tình. Điều này có nghĩa là Ả Rập Saudi, Nga, và những nước khác cuối cùng phải quyết định xem họ sẽ đi trước thỏa thuận này bất kể Iran có đồng ý hay không. Mohammad bin Salman, Thái tử Phó Saudi Arabia, chỉ gần đây rằng nước ông sẽ không hưởng ứng. “Nếu có bất cứ ai [cụ thể là Iran] quyết định tăng sản lượng của họ, sau đó chúng tôi sẽ không từ chối bất kỳ cơ hội gõ cửa nhà chúng tôi”, ông nói.

Mặt khác, Saudi Arabia có những cách khác để ngăn chặn Iran đưa dầu ra thị trường, chẳng hạn như chặn Iran sử dụng SUMED (một đường ống từ Trung Đông sang Châu Âu). Ả-rập Xê-út cũng có thể làm phức tạp các lô hàng hàng hải của dầu Iran không chính thức phong tỏa, vì họ thường xuyên được hưởng lợi từ việc tiếp cận các cảng Saudi và Bahrain. Có lẽ Ảrập Xêút cho rằng vì những nỗ lực riêng của họ hoặc vì các cơ sở hạ tầng đổ nát của Iran, Iran sẽ không thể tăng xuất khẩu dầu trong một cách có ý nghĩa để sự tham gia của Iran trong một thỏa thuận về cơ bản là không thích hợp.

Ngoài ra, có lẽ là Ảrập Xêút biết một thỏa thuận đóng băng sẽ chứng minh rằng đó là vô nghĩa khi nói đến giá cả nhưng họ đang sử dụng Doha như một cách để chuyển trách nhiệm 40USD mỗi thùng dầu cho Iran. Trong một trong hai tình huống, Saudi Arabia sẽ như được khuyến khích để đồng ý thỏa thuận mang tính lịch sử ấy.

3. Libya, Iraq, và Venezuela đang đứng ở vị trí nào?

Libya cũng kiên quyết phản đối việc ngưng sản xuất, nhưng kể từ khi Gaddafi bị lật đổ, chính phủ Libya đã suy yếu và không thể ủy thác việc sản xuất dầu ngày qua ngày. Không có cơ quan trung ương nào ở Libya thực hiện hạn chế (hoặc tăng) sản xuất tại thời điểm này.

Thậm chí nếu Libya đồng ý đóng băng sản xuất, thì từ ngữ của thỏa thuận ấy sẽ là vô giá trị, vì chính phủ không có quyền kiểm soát các cơ sở. Tuy nhiên, không chắc rằng Libya là một quốc gia sẽ có thể tăng sản lượng dầu bằng bất kỳ cách nào có ý nghĩa khi mà đất nước này đang phải đối mặt với sự tàn phá và bất ổn đáng kể.

Vài tháng trước Iraq ra quyết định chống lại việc ngưng sản xuất nhưng gần đây họ lại thay đổi quan điểm của mình. Mặt khác, xuất khẩu dầu của Iraq gần đây tăng, một lần nữa khiến thị trường gia tăng nghi ngờ đối với lập trường của Iraq.

Venezuela có lẽ là quốc gia ảnh hưởng mạnh nhất đối với bất kỳ vấn đề nào xuất hiện đối với mức giá mà thỏa thuận đóng băng dầu có thể cung cấp. Mặc dù trữ lượng dầu mỏ khổng lồ của mình (hiện lớn nhất thế giới), đất nước này đang phải đối mặt với kịch bản phá sản, và chính phủ không thể đủ khả năng để giữ cho đèn sáng, hay để một ai đó bơm thêm dầu. Bởi Venezuela không thể đủ khả năng để bơm dầu nhiều hơn, họ sẽ ủng hộ cho bất kỳ cơ hội để nâng cao giá dầu hiện tại ở mức sản xuất hiện tại, và một thỏa thuận đàm phán Doha có thể là hy vọng lớn nhất của họ bây giờ.

4. Còn đối với Hoa Kỳ và Canada?

Cả Mỹ lẫn Canada thậm chí không thể xem xét tham gia vào một thỏa thuận ngưng sản xuất dầu. Các quan chức trung ương không kiểm soát việc sản xuất hàng ngày của dầu ở các nước này. Hơn nữa, các công ty cá nhân đều bị cấm trong việc thông đồng bởi pháp luật ngay cả khi họ muốn.

Bây giờ công ty có thể xuất khẩu dầu thô sản xuất tại Hoa Kỳ, chẳng có gì nhưng theo logic thì việc dừng sản xuất sẽ bù vào những khoảng trống khi mà nguồn cung thiếu hụt xuất hiện theo thoả thuận đóng băng nếu họ đồng tình vào thỏa thuận. Các quốc gia họp tại Doha có thể can thiệp, hoặc họ có thể nghĩ rằng một cảnh đầu cơ sẽ xảy ra ngay cả khi các nhà sản xuất dầu Bắc Mỹ lấp đầy khoảng trống.

Trong bối cảnh này, một thỏa thuận để đóng băng sản xuất dầu thực sự sẽ có giá trị gì? Thị trường sẽ tiếp tục được dư cung và bất kỳ khoảng trống nhỏ nào trong cung ứng có thể được lấp đầy bởi các quốc gia không tham gia. Nếu một thỏa thuận ngưng sản xuất dầu được kí sau cuộc họp Doha này, (mà không phải là một sự đảm bảo) giá trị của nó có thể sẽ được giới hạn trong một bước nhảy của đầu cơ. Những người chú ý đến các nguyên tắc cơ bản, tuy nhiên, sẽ nhận ra rằng thỏa thuận này sẽ không ràng buộc bất kỳ nhà sản xuất đến bất cứ điều gì nó đã không đã muốn làm.

Giaxang.net

About Mai Phuong

Tiếp tục tiến về phía trước, giúp đỡ mọi người ở ngoài kia, dù lớn hay nhỏ. Sớm hay muộn vũ trụ sẽ hoàn trả lại cho bạn gấp mười lần như vậy.

You must be logged in to post a comment Login