Năm 2016: Rất khó có một kịch bản giá dầu tăng

By on 22/12/2015

Theo PGS. TS Bùi Xuân Hồi (Đại học Bách khoa Hà Nội), giá dầu chắc chắn sẽ vào chu kỳ giá thấp sau một chu kỳ giá cao kéo dài. Năm 2016, rất khó có một kịch bản giá dầu tăng trong bối cảnh kinh tế, địa chính trị thế giới, hiện trạng thị trường dầu mỏ như hiện nay.

Giá dầu thô trên thị trường thế giới đã theo đà giảm sâu trong suốt (gần như hầu hết thời gian) năm 2015, dao động quanh ngưỡng 40 USD/thùng. Những ngày cuối năm 2015 này, giá dầu thậm chí đã rơi xuống ngưỡng dưới 35 USD/thùng.

Trong khi đa số các chuyên gia nhận định giá dầu chỉ giảm sâu ở những tháng đầu năm và sẽ quay đầu tăng trở lại – và ổn định ở mức 60-70 USD/thùng ở những tháng cuối năm 2015 – thì vẫn có những nghiên cứu, phân tích khẳng định giá dầu sẽ tiếp tục giảm sâu, thậm chí rơi xuống dưới ngưỡng 30 USD/thùng.

Và, trong số ít người đưa ra nhận định này có PGS. TS Bùi Xuân Hồi – Giảng viên Bộ môn Kinh tế Công nghiệp, Trường Đại học Bách khoa Hà Nội.

– Thưa PGS. TS Bùi Xuân Hồi, ông là một trong số ít người đã nhận định giá dầu trong năm 2015 ở mức giảm sâu, thậm chí ở mức chỉ 30 USD/thùng. Cho đến lúc này cũng chỉ còn ít ngày là kết thúc năm 2015, có thể khẳng định nhận định này của ông đã đúng. Xin được hỏi ông đã dựa vào cơ sở nào để đưa ra dự báo này ?

PGS. TS Bùi Xuân Hồi: Với tư cách là người trực tiếp giảng dạy, nghiên cứu các vấn đề về giá năng lượng nói chung và giá dầu quốc tế nói riêng, tôi cho rằng năm 2015, việc giá dầu quốc tế được dự báo sẽ giảm sâu về mức 35USD là hoàn toàn có cơ sở khoa học và thực tiễn.

Khi phân tích giá dầu, cần phân biệt rõ ràng các yếu tố giải thích dao động của giá dầu trong ngắn hạn và dài hạn là rất khác nhau.

Nếu trong ngắn hạn, đặc trưng cung cầu ít co giãn của dầu mỏ so với sự thay đổi của giá, ảnh hưởng từ cơ chế thương mại trên các thị trường vật lý và thị trường chứng khoán làm cho giá dầu vô cùng nhạy cảm và biến động mạnh thì trong dài hạn, yếu tố quyết định mức giá sẽ là chi phí sản xuất và cung ứng.

hoi-sie-hust-tieudungplus

PGS. TS Bùi Xuân Hồi

Vì sao lại như vậy: Nếu như giá dầu cao hơn rất nhiều so với chi phí sản xuất và kéo dài: các hiệu ứng tiết kiệm và hiệu ứng thay thế từ phía cầu sẽ làm lượng cầu giảm, hiệu ứng đầu tư và hiệu ứng chi phí (hiệu ứng đầu tư đượchiểu là giá cao sẽ hấp dẫn đầu tư, hiệu ứng chi phí được hiểu là giá cao những mỏ dầu trước đây không khai thác kinh tế trở thành khai thác kinh tế) từ phía cung sẽ làm cho lượng cung tăng, và như thế giá sẽ giảm về gần chi phí.

Tương tự như vậy nếu giá dầu thấp hơn chi phí và kéo dài, các hiệu ứng này sẽ tác động theo chiều ngược lại làm cho lượng cầu tăng và lượng cung giảm giá sẽ tăng lên. Nói cách khác, trong dài hạn, giá dầu vận động theo chu kỳ cao, thấp xung quanh chi phí sản xuất.

Chúng ta dễ dàng quan sát các chu kỳ giá đặc biệt là từ khủng hoảng dầu lửa lần thứ nhất năm 1973.

Với các căn cứ này, trở lại với giá dầu của năm 2015, các bạn nhớ rằng chúng ta đã sống với giá dầu tăng cao từ năm 2004 cho đến năm 2014 tức là 10 năm, giá tăng liên tục từ mức 50 USD/thùng, thậm chí trong 4 năm trở lại đây từ 2011-2014 giá dầu bình quân luôn ở mức trên 100 USD/thùng.

Giá dầu tăng cao liên tục lại duy trì trong một thời gian dài làm cho các hiệu ứng cung cầu đủ thời gian để có hiệu lực.

Các bạn quan sát từ phía cầu với xu hướng thiết kế các động cơ tiết kiệm và hiệu quả năng lượng (lượng cầu giảm), phía cung hiệu ứng đầu tư mà nổi bật nhất là thành công trong đầu tư vào công nghệ sản xuất dầu từ đá phiến (mà người ta gọi là shale oil) đã làm cho lượng cung tăng một cách rõ rệt.

Cung tăng và cầu giảm thì không ngạc nhiên khi giá dầu giảm xuống.

Đặc biệt hơn năm 2015 với các vấn đề địa chính trị hết sực nhạy cảm tại các khu vực dầu mỏ như: Nga, khu vực Trung đông, Mỹ càng làm cho lượng cung vốn dĩ đã dư thừa càng dư thừa hơn, giá dầu vào chu kỳ giá thấp lại càng giảm sâu nên nó xuống tới mức 35US$ như các bạn đã thấy, điều mà tôi đã dự báo từ đầu năm 2015.

– Ông dự báo thế nào về giá dầu của năm 2016 ? Liệu có tăng lên, hay vẫn tiếp tục đà giảm sâu?

PGS. TS Bùi Xuân Hồi: Tôi cho rằng dự báo mãi sẽ vẫn là dự báo vì có rất nhiều yếu tố bất định diễn ra sau đó.

Tuy nhiên về mặt logic, tôi cho rằng giá dầu chắc chắn sẽ vào chu kỳ giá thấp sau một chu kỳ giá cao kéo dài.

Mà đã gọi là chu kỳ của các sản phẩm đặc thù như dầu mỏ thì không thể là 6 tháng hay 1 năm. Các bạn quan sát lịch sử dầu mỏ sẽ thấy, chu kỳ giá thấp từ năm 1986 đã kéo dài tới tận những năm 2000.

Vì thế năm 2016, rất khó có một kịch bản giá dầu tăng trong bối cảnh kinh tế, địa chính trị thế giới, hiện trạng thị trường dầu mỏ như hiện nay.

Với lượng cung đủ đảm bảo đáp ứng lượng cầu dầu mỏ thế giới ở mức chi phí 20-35 USD/Thùng, thì khoảng dao động giá dầu sẽ chỉ từ 25-40USD/thùng cho năm 2016 mà thôi.

Với tôi, kịch bản này là khá lạc quan vì với thái độ của OPEC như hiện nay (tức là không cắt giảm lượng cung) thậm chí giá dầu về ngưỡng 25 USD là điều hoàn toàn có thể.

Trích lược theo TD.

About Kim Tuyền

Sưu tầm: Nếu chia đều toàn bộ số vàng đang có cho dân số thế giới, mỗi người sẽ có khoảng 24 gam vàng, hay 0,8 ounce, tương đương khoảng 1.500 USD với thời giá hiện nay.

You must be logged in to post a comment Login