Kinh tế thế giới 5 năm sau khủng hoảng

By on 13/11/2013

5 năm sau khủng hoảng tài chính toàn cầu bùng nổ, các nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn cần được hỗ trợ từ chính phủ trong nhiều năm tới.

5 năm sau khủng hoảng tài chính toàn cầu bùng nổ, các nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn cần được hỗ trợ.

Họ đã tăng trưởng nhanh hơn, tạo nhiều việc làm. Nhưng đó là nhờ sự hỗ trợ đặc biệt của các Ngân hàng Trung ương (NHTW) hoặc chi tiêu của chính phủ. Các nhà kinh tế nói các nước lớn vẫn sẽ cần hỗ trợ trong nhiều năm tới.

Từ Mỹ cho tới châu Âu, hay sang Nhật Bản, các NHTW đều đang bơm tiền vào nền kinh tế, giữ lãi suất cho vay ở các mức thấp kỷ lục. Ngay cả Trung Quốc cũng đã hồi phục từ sau suy thoái nhờ có trợ giúp của nhờ sư kiểm soát dòng lưu chuyển tiền tệ của chính phủ. Số tiền đó được bơm vào các dự án, được cho vay dễ dàng bởi các ngân hàng quốc doanh.

Cho tới nay, nhờ một phần vào những can thiệp đó mà nền kinh tế thế giới đang dần được cải thiện. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) ước tính tăng trưởng toàn cầu sẽ ở mức 3,6% năm 2014, cao hơn so với 2,9% trong năm nay.

Nhưng sự cải thiện “không đồng nghĩa với việc phục hồi đã trở nên vững chắc”, Angel Gurria, tổng thư ký Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đã phát biểu như vậy trong tháng trước. Các nền kinh tế lớn vẫn cần sự kích thích từ các “chính sách tiền tệ đặc biệt” để duy trì đà tăng trưởng đến năm 2014. Thậm chí, nhiều nhà kinh tế học còn nghĩ các chính sách như vậy còn cần được duy trì lâu hơn nữa.

Tuy nhiên, các nhà phân tích khác cũng cảnh báo chính sách tiền tệ nới lỏng có thể gây ra lạm phát phi mã trong tương lai.

Giờ hãy xem xét tình hình chung của từng nền kinh tế lớn trên thế giới.

Kinh tế Mỹ

Nền kinh tế số một thế giới đã tăng trưởng vững chắc với tốc độ 2,8% trong quý III vừa qua, mặc dù những động lực chính là chi tiêu dùng và chi tiêu kinh doanh đã chậm lại. Hơn nữa, Mỹ cũng đạt mức tăng trưởng việc làm mới khoảng 20.4000 việc làm trong tháng 10, cũng là một con số đáng ngạc nhiên.

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang tranh luận xem số liệu tích cực trên có phải là dấu hiệu chắc chắn cho sự phục hồi của nền kinh tế Mỹ, nhằm tiến tới việc “rút dần” chương trình mua trái phiếu hàng tháng hay không? Ngay cả đối với một báo cáo việc làm tháng 10 tích cực như vậy, hầu hết các chuyên gia kinh tế cho rằng, Fed sẽ không giảm kích thích kinh tế cho tới tận đầu năm sau.

Quá trình mua trái phiếu sẽ tiếp tục kích thích nền kinh tế bằng cách tăng tiền cho hệ thống tài chính và giảm lãi suất cho vay để khuyến khích vay mượn và chi tiêu. Chương trình mua trái phiếu của Fed đã giúp bù đắp cho mức cắt giảm chi tiêu của chính phủ Mỹ.

Nariman Behravesh, kinh tế trưởng của HIS Global Insight nghĩ rằng, vào cuối năm 2014 kinh tế Mỹ sẽ đủ mạnh để hoạt động không cần trợ giúp của Fed. Ông cho rằng, đến năm 2015 Fed sẽ tăng lãi suất ngắn hạn, từ mức thấp kỷ lục gần 0% đã được đặt ra từ cuối năm 2008.

Nhưng để cai cho kinh tế Mỹ khỏi sữa của Fed thì “khó đấy… Nếu bạn làm quá chậm, sẽ kích hoạt lạm phát. Nếu bạn làm quá nhanh, bạn có thể phá bỏ quá trình phục hồi.”

Châu Âu

Sau khi chịu đựng hai đợt suy thoái kể từ năm 2009, 17 quốc gia sử dụng đồng euro được trông đợi là sẽ kéo tăng trưởng quý hai sang đến quý 3. Nhưng nhiều nhà kinh tế học cho rằng tăng trưởng của Eurozone thậm chí có thể còn không chạm được mức mục tiêu 0,3% trongnăm nay.

Tuần trước ECB đã làm các nhà đầu tư ngạc nhiên khi cắt lãi suất tái cấp vốn xuống mức kỷ lục 0,25%. Các nhà lãnh đạo của ECB đã ra quyết định sau những số liệu yếu của kinh tế eurozone. Tỷ lệ lạm phát tháng trước vỏn vẹn 0,7%, quá thấp so với ngưỡng mục tiêu 2%.

Jacob Kirkegaard, chuyên viên cao cấp của Học viện Kinh tế Quốc tế Peterson nhận địnhviệc cắt lãi suất “phản ánh tín hiệu cho thấy ECB không chấp nhận rủi ro giảm phát trong khu vực đồng tiền chung”.

“Khi giá bắt đầu giảm bạn có thể thấy người tiêu dùng và doanh nghiệp thay đổi hành vi,” Kirkegaard nói. “Tại sao bạn phải mua xe hôm nay nếu ngày mai giá giảm? Rơi vào cái bẫy đó có thể sẽ rất khó để thoát ra.”

Nhật Bản

Phục hồi kinh tế Nhật Bản có đà tăng kể từ khi thủ tướng Shinzo Abe lên nắm quyền từ cuối năm 2012. Với chiến lược phục hưng kinh tế mang tên “Abenomics”, Chính phủ và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) đã bơm tiền vào nền kinh tế thông qua chính sách kích thích chi tiêu và cắt giảm lãi suất. Kinh tế đã tăng với tốc độ tốt 3,8% trong quý II.

Nhưng các nhà kinh tế vẫn lo lắng về việc liệu đà phục hồi có duy trì hay không?Noriko Hama, giáo sư Đại học Doshiha của Tokyo tranh luận rằng chỉ có lương và lãi suất cao mới cho người dân thu nhập và niềm tin để họ chi nhiều hơn và khôi phục sức khỏe nền kinh tế.

Giống như Fed, khi kinh tế cải thiện hoặc khi lạm phát và bong bóng tài sản trở thành mối đe dọa, BOJ sẽ phải vật lộn chọn đúng thời điểm để thực hiện sự đảo ngược chính sách nới lỏng tiền tệ hiện nay.

Trung Quốc

Kinh tế Trung Quốc đã tăng với mức thấp nhất trong suốt hai thập kỷ qua, tăng trưởng đạt được trong quý II chỉ là 7,5%. Tốc độ đó vẫn mạnh so với các nền kinh tế phát triển ở châu Âu, Hoa Kỳ, và Nhật Bản. Nhưng với Trung Quốc, nó đánh dấu sự giảm tốc và Bắc Kinh đã triển khai chương trình kích thích cỡ nhỏ của mình, chi vào xây dựng đường sắt và các công trình công cộng khác.

Chúng có tác dụng. Tăng trưởng nhích lên 7,8% trong quý III năm nay so với cùng kỳ năm trước.Nhưng một số nhà kinh tế vẫn nghi ngại mức tăng này của Trung Quốc không kéo dài được.

“Tôi không cho rằng sự hồi phục này kéo dài lâu hơn, vì động lực chính đến từ các dự án của chính phủ”, Mark Williams của Capital Economics nhận định.

Trong quý III vừa qua, hơn một nửa mức tăng trưởng là do đầu tư chứ không phải tiêu thụ hay thương mại. Nhiều nhà kinh tế nói sự dựa dẫm kéo dài của Trung Quốc vào đầu tư từ chính phủ là nguy hiểm. Điều đó đe dọa sẽ tạo ra các nhà máy sản xuất thứ hàng không ai mua và các khu địa ốc phát triển không cần thiết không có khả năng trả nợ.

Trung Quốc đã phản ứng với khủng hoảng toàn cầu 2008 bằng cách ra lệnh cho các ngân hàng mở cửa cho vay. Quá trình phục hồi kinh tế dựa vào mức vay mượn tăng vọt , năm trước đã lên 20%.

Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) đã cảnh báo mức cho vay mạnh không thể mãi duy trìvà có thể khiến nợ xấu ngày càng chồng chất.

“Tôi nghĩ các nhà hoạch định chính sách sẽ cố kiểm soát tín dụng trong mấy tháng tới”, ông Williams nhấn mạnh.

Bước ra từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, các nước gánh chịu hậu quả nặng nề nhất như Mỹ hay châu Âu đang bắt đầu tìm lại sự phục hồi. Còn các nền kinh tế mới nổi, những tưởng đã tránh khỏi “cơn bão”, lại đang gặp nhiều thách thức hơn cả. Dường như, đó chỉ là chuyện chu kỳ kinh tế chậm hơn mà thôi. Khối BRICS buộc phải chậm lại để tìm lại con đường tăng trưởng cân bằng hơn, còn Mỹ và châu Âu cần tận dụng thời gian này để đạt được phục hồi thực sự, bởi các gói nới lỏng tiền tệ dẫu lớn đến chừng nào thì vẫn luôn có giới hạn của nó.

Theo Dân Việt

About Mai Phuong

Tiếp tục tiến về phía trước, giúp đỡ mọi người ở ngoài kia, dù lớn hay nhỏ. Sớm hay muộn vũ trụ sẽ hoàn trả lại cho bạn gấp mười lần như vậy.

You must be logged in to post a comment Login