Huy động vàng trong dân: Thế giới làm thế nào, Việt Nam nên làm ra sao?

By on 14/07/2016

 Ý tưởng huy động vàng và tiền trong dân chúng mới đây tiếp tục được Thủ tướng Chính phủ giao cho Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu, xem xét triển khai. Hãy cùng thử tìm hiểu xem ý tưởng này thế giới từng làm thế nào, và Việt Nam nên làm những gì lúc này.

Cố Tổng thống Roosevelt và Sắc lệnh 6102 cấm người dân Mỹ tích trữ vàng.

Cố Tổng thống Roosevelt và Sắc lệnh 6102 cấm người dân Mỹ tích trữ vàng

Nhìn từ những cuộc huy động vàng trong lịch sử thế giới

Mỹ

Năm 1933, để chấm dứt cuộc Đại suy thoái kinh tế đã kéo dài suốt 4 năm, tàn phá nền kinh tế Mỹ cũng như toàn thế giới, chính quyền Tổng thống Franklin Roosevelt đã tiến hành một quyết định đầy tranh cãi: Ban hành Sắc lệnh số 6102.

Sắc lệnh 6102 được Tổng thống Mỹ ký ngày 5/4/1933 quy định: Cấm người dân tích trữ tiền vàng, vàng thỏi và chứng chỉ vàng trong phạm vi lục địa nước Mỹ. Chỉ có họa sĩ, thợ kim hoàn, nha sĩ và một số ngành nghề khác là được sử dụng vàng cho công việc của mình, nhưng không được sở hữu quá 160 gam.

Sắc lệnh này cùng với đạo luật ban hành kèm theo khiến bất kỳ tổ chức, cá nhân nào không thuộc ngàng nghề loại trừ mà tích trữ vàng đều trở thành tội phạm. Những người bị bắt quả tang phạm tội có thể bị phạt tới 10 ngàn USD (tương đương 182 ngàn USD bây giờ) và ngồi tù 10 năm.

Những người dân giữ vàng có thể bán lại cho Cục dự trữ liên bang trước thời điểm Sắc lệnh 6102 được ban hành với giá 20,67USD/oz (tương đương 378USD bây giờ).

Lý do khiến chính quyền Mỹ buộc phải làm vậy bởi trong cuộc Đại suy thoái, người dân và các doanh nghiệp Mỹ tích cóp rất nhiều tiền vàng trong nhà. Việc này được cho là một phần khiến kinh tế tăng trưởng chậm lại, kéo dài thời gian khủng hoảng kinh tế.

Hệ quả chính sách này đề ra cuối cùng cho thấy rất nhiều tín hiệu tích cực: Giá vàng trên thị trường quốc tế sau đó được Bộ tài chính Mỹ giao dịch với giá 35USD/oz, gần gấp đôi giá cũ.

Sắc lệnh này cũng là tiền đề giúp chế độ bản vị vàng ra đời năm 1944, đánh dấu sự thống trị hệ thống tài chính quốc tế của Mỹ suốt gần 3 thập niên. Bên cạnh đó, kinh tế Mỹ cũng sớm hồi phục trở lại và thoát khỏi Đại suy thoái.

Hàn Quốc

6 thập niên kể từ khi cuộc Đại suy thoái kinh tế toàn cầu trôi qua, thế giới phải hứng chịu một cuộc khủng hoảng tài chính nghiêm trọng diễn ra trên quy mô toàn châu Á. Rất nhiều quốc gia đã phải hứng chịu cuộc khủng hoảng này: Malaysia, Singapore, Thái Lan,… và cả Hàn Quốc.

Trong suốt năm 1997, dưới cơn bão khủng hoảng tài chính, hàng ngàn doanh nghiệp, ngân hàng và nhà đầu tư Hàn Quốc rơi vào tình cảnh nợ nần chồng chất dẫn đến phá sản. Hệ quả là hàng triệu người dân mất việc. Tháng 11 cùng năm, Chính phủ Hàn Quốc quyết định sẽ vay tiền để tự “cứu” mình.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) thông qua khoản vay khổng lồ lên tới 58 tỷ USD nhưng kèm theo những điều kiện ngặt nghèo: Tăng lãi suất, giảm chi tiêu công và tái cấu trúc hệ thống tài chính. Hậu quả là khi khoản vay chưa phát huy tác dụng, tỷ lệ thất nghiệp đã nhanh chóng tăng gấp 3 lần.

Đứng trước bờ vực sụp đổ vì vỡ nợ, tháng 1/1998, chính phủ Hàn Quốc đưa ra một tuyên bố hết sức táo bạo: Huy động dân chúng quyên góp vàng giúp chính phủ trả nợ IMF càng sớm càng tốt.

Kỳ diệu thay, hàng triệu người dân Hàn Quốc nhanh chóng hưởng ứng lời kêu gọi này. Nhiều người mang cả nhẫn cưới và đồ gia bảo đến quyên góp. Các vận động viên thậm chí hiến dâng tấm Huy chương Vàng của họ.

Kết quả cuối cùng thật đáng kinh ngạc. Chỉ trong vài tháng, Hàn Quốc đã huy động được 227 tấn vàng, tương đương hơn 3 tỷ USD khi đó. Việc làm tình nguyện của người dân Hàn Quốc đã giúp quốc gia này nhanh chóng trả đủ khoản nợ vạy IMF trong đúng 3 năm.

Việt Nam

Sau Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9 năm 1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa non trẻ đối mặt với vấn đề nan giải về mặt tài chính: Quốc khố bị Nhật – Pháp rút sạch, chỉ còn 1,2 triệu đồng Đông Dương, phần nhiều trong số đó là tiền rách nát.

Để huy động ngân khố trong thời gian ngắn, ngày 4/9, Bác Hồ đã phát động Tuần lễ Vàng trên cả nước nhằm kêu gọi người dân góp tiền, vàng ủng hộ ngân sách quốc gia non trẻ. Sau Tuần lễ Vàng, người dân quyên góp tổng cộng 20 triệu đồng Đông Dương và 370kg vàng. Một con số không nhỏ với một quốc gia vừa thoát khỏi cảnh thuộc địa.

Các thương nhân, tư sản người Việt nối đuôi nhau ủng hộ Tuần lễ vàng năm 1945.

Các thương nhân, tư sản người Việt nối đuôi nhau ủng hộ Tuần lễ vàng năm 1945

Người dân Việt Nam đang “găm” bao nhiêu vàng? Vì sao găm nhiều như vậy? Tác hại thế nào?

Nguyên nhân khiến người dân Việt Nam cũng như nhiều nước trên thế giới có thói quen tích trữ tiền vàng đã được nhà kinh tế học J.M. Keynes lý giải từ thập niên 30, trong phần Lý thuyết về sự ưa thích tiền mặt.

Trong đó Keynes lý giải con người có thói quen giữ tiền mặt bởi ba nhu cầu: giao dịch, dự phòng và đầu cơ. Xét trong hoàn cảnh Việt Nam, việc người dân chọn vàng cũng xoay quanh 3 động cơ này.

Trên thực tế, hoạt động mua vàng tích trữ của người dân Việt Nam đã có từ rất xa xưa. Tuy nhiên trong hoàn cảnh hiện tại, khi hệ thống tài chính – tín dụng đang dần phát triển và hoàn thiện, người dân vẫn chọn vàng như phương tiện tích trữ, dự phòng chủ yếu thay vì gửi tiền tiết kiệm.

Việc này hoàn toàn dễ hiểu khi lãi suất tiền gửi ở Việt Nam trên thực tế thường thấp hơn một chút sơ với tốc độ mất giá của đồng tiền. Trong khi đó, vàng lại liên tục tăng giá trong những năm vừa qua nên người dân chọn vàng không chỉ để tiết kiệm, mà còn để đầu cơ.

Tuy nhiên việc này vô hình trung khiến một lượng lớn nguồn lực về tiền, vàng bị tách khỏi lưu thông. Hành động tích trữ tiền vàng là hành động đi ngược lại giả định trong lý thuyết kinh tế vĩ mô của Keynes, khi cho rằng tổng số tiền tiết kiệm trong dân chúng phải bằng tổng nguồn vốn đầu tư cho nền kinh tế

Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam (VGTA) và Hội đồng Vàng thế giới (WGC) ước tính sơ bộ hiện người dân Việt Nam đang tích trữ khoảng 350-400 tấn vàng không đưa vào lưu thông. Con số này tương đương với 16-18 tỷ USD.

Một số tài liệu khác nói con số thực sự có thể lên tới 500 tấn vàng. Như vậy chúng ta có thể thấy Việt Nam đang thực sự còn một nguồn lực rất lớn để phát triển kinh tế đang “ngủ yên”. Ấy chính là tiền, vàng tích trữ trong dân.

Huy động vàng trong dân – ý tưởng hay đến cỡ nào, nên thực hiện ra sao?

Mới đây ông Nguyễn Duy Hưng – Chủ tịch HĐQT Công ty CP Chứng khoán Sài Gòn (SSI) đã chia sẻ nhận định về ý tưởng huy động vàng trong dân. Với kiến thức và kinh nghiệm của một nhà đầu tư tài chính lâu năm, ông khẳng định đây là một “ý tưởng tuyệt vời”.

Untitled

Ông Nguyễn Duy Hưng chia sẻ huy động vàng trong dân là ý tưởng tuyệt vời

“Nhà nước đang tìm cách huy động vốn thông qua việc phát hành trái phiếu bằng tiền đồng cho các nhà đầu tư trong nước hoặc bằng ngoại tệ ở thị trường nước ngoài cho các nhà đầu tư quốc tế như lâu nay vẫn làm. Viêc ý tưởng huy động vàng chúng ta nên hiểu giống như phát hành trái phiếu huy động bằng vàng thay vì bằng đồng hay ngoại tệ, đây là ý tưởng tuyệt vời”, ông Hưng khẳng định.

Trước đây, người dân từng mang vàng đến gửi ở các ngân hàng thương mại khi ngân hàng được phép huy động vàng. Tuy nhiên trong trường hợp nhà nước nhận gửi vàng, nhiều khả năng người dân sẽ đến gửi nhiều hơn. Việc này được ông Hưng lý giải bởi gửi nhà nước có độ an toàn cao hơn ngân hàng thương mại.

“Chính phủ – đứng ở vai trò bên cần huy động vốn – cần chuẩn bị tài liệu giống như huy động trái phiếu quốc tế để người dân nghiên cứu với vai trò nhà đầu tư. Khi người dân thấy phương án khả thi, đầu tư vào trái phiếu vàng của chính phủ là an toàn, hiệu quả, và nếu trái phiếu này niêm yết để tăng tính thanh khoản thì thậm chí sẽ xếp hàng đầu tư”, Chủ tịch SSI nói thêm về phương án khả thi của ý tưởng huy động vàng, đồng thời khẳng định các tổ chức tài chính trong và ngoài nước “sẵn sàng hợp tác bảo lãnh phát hành”.

Theo VNTN.

About Kim Tuyền

Sưu tầm: Nếu chia đều toàn bộ số vàng đang có cho dân số thế giới, mỗi người sẽ có khoảng 24 gam vàng, hay 0,8 ounce, tương đương khoảng 1.500 USD với thời giá hiện nay.

You must be logged in to post a comment Login