Đồng USD thành ‘lực sĩ’: Mỹ cân đo lợi ích thế nào?

By on 24/08/2015

Trong vấn đề đồng USD, Mỹ phải cân đối lợi ích dân tộc và lợi ích quốc tế để giữ vai trò đầu tàu kinh tế thế giới.

Nghiễm nhiên mạnh vì các đồng tiền khác đều yếu đi

PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, Trưởng bộ môn Quản trị Tài chính Quốc tế, Học viện Tài chính, cho rằng, từ trước đến nay, đồng USD vẫn luôn là đồng tiền mạnh. Từ năm 1944, đồng USD đã được các nước coi là đồng tiền chuẩn của thế giới, ngang với vàng và các đồng tiền thế giới đều gắn với đồng USD. Từ năm 1971-1972, đồng USD mới yếu đi một chút nhưng vẫn chiếm đến 70-80% giá trị các hợp đồng thương mại được ký kết trên thế giới.

Nhiều năm qua, thế giới chứng kiến nhiều đồng tiền khác mạnh lên, như đồng yen Nhật được dùng trong giao thương quốc tế từ năm 1965 trở lại đây; đồng nhân dân tệ của Trung Quốc cũng mạnh lên nhờ sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế nước này… nhưng USD vẫn là đồng tiền chủ đạo trong giao thương quốc tế.

“Đồng nhân dân tệ vẫn chưa phải là đồng tiền chủ chốt được các nước sử dụng một cách thông dụng. Vì thế Trung Quốc muốn quốc tế hoá đồng tiền của mình nhưng điều này cần có thời gian. Có thể thấy rằng, khi đồng tiền Trung Quốc mạnh lên, trước sau gì các nước cũng phải xem xét nhân dân tệ như một đồng tiền mạnh của thế giới và có thể tự do chuyển đổi. Tuy nhiên, các tổ chức quốc tế, các nước có đồng ý hay không? Vừa rồi người ta tin rằng Quỹ Tiền tệ Quốc  tế (IMF) sẽ đưa đồng nhân dân tệ vao giỏ tiền tệ của IMF nhưng rồi cuối cùng vẫn chưa có gì thay đổi

chinas-yuan-is-now-the-second-most-used-currency-in-global-trade-finance

Thực tế, đồng nhân dân tệ có ảnh hưởng rất lớn đến thế giới vì Trung Quốc là một cường quốc thứ hai về kinh tế, đặc biệt về quy mô. Gần đây, do tốc độ phát triển của kinh tế Trung Quốc chậm lại, các hoạt động liên quan đến thị trường tài chính bị rơi vào khủng hoảng, nên các nhà điều hành chính sách tiền  tệ Trung Quốc đã quyết định phá giá mạnh đồng nhân dân tệ với mục tiêu lâu dài là thúc đẩy xuất khẩu mạnh mẽ hơn.

Năm 2015, lần đầu tiên xuất khẩu của Trung Quốc sụt giảm. Bởi Trung Quốc coi việc xuất khẩu là một trong những yên cầu phát triển kinh tế và lấy xuất khẩu trở thành mục tiêu chính trong chính sách tăng trưởng, nếu bị chậm lại sẽ có nhiều vấn đề, do đó Trung Quốc rất tích cực trong việc này. Đây cũng là động thái làm đồng nhân dân tệ mất giá so với các đồng tiền khác và tạo ra làn sóng khiến các nước trong khu vực cũng theo định hướng lấy xuất khẩu để tăng trưởng nghĩ đến chuyện phá giá đồng tiền của mình, hoặc làm cho đồng tiền rẻ đi.

Hiện tượng này có tác động hai chiều đối với kinh tế các nước. Về mặt lý thuyết, việc hạ giá đồng tiền sẽ thúc đẩy xuất khẩu hàng hoá ra thị trường quốc tế và giảm nhập khẩu. Tuy nhiên, nó còn tuỳ thuộc vào tình hình thực tế của mỗi nước. Ví dụ, thời gian qua Việt Nam đặt mục tiêu tương đối cao, việc nhập khẩu hàng hoá quốc tế đối với sản xuất kinh doanh cũng là 1 vấn đề tương đối lớn nên phá giá đồng tiền phải cân nhắc xem mức độ như thế nào thì hợp lý, không thể cứ theo trào lưu phá giá một cách ồ ạt như một số nhà kinh tế khuyến cáo”, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh chỉ rõ.

Bởi các đồng tiền khác trên thị trường tài chính quốc tế đều yếu đi nên theo PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, đồng USD nghiễm nhiên mạnh lên. Nhưng thực tế là từ trước đến nay đồng USD có tính độc lập tương đối cao và có xu thế vẫn là đồng tiền mạnh của thế giới, cho nên sự phá  giá đồng tiền của các nước chỉ ảnh hưởng một phần đến việc tăng giá của đồng USD, chủ yếu vẫn là do tự thân đồng tiền USD đang mạnh lên, ông lưu ý.

Một khoảng thời gian dài trước đây, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) không tăng lãi suất tiền gửi liên ngân hàng để phục hồi nền kinh tế sau khủng hoảng tài chính 2008-2010. Tuy nhiên, thời gian qua, nền sản xuất kinh doanh của Mỹ có bước tiến mạnh mẽ, FED có khả năng sẽ tăng giá đồng USD bằng cách nâng lãi suất tiền gửi liên ngân hàng.

Nếu Mỹ tăng lãi suất, đồng USD càng lên giá so với các đồng tiền khác, vì thế, đây cũng là bài toán mà các nước, đặc biệt là những nước neo tỷ giá đồng tiền vào đồng USD và lấy USD làm đồng tiền chuẩn trong giao thương quốc tế phải theo dõi và điều chỉnh hợp lý.

Nguyên nhân là vì đồng USD mạnh lên, đồng nội tệ của nước đó cũng mạnh lên, xuất khẩu của quốc gia đó khó khăn và có thể ảnh hưởng đến hoạt động khác. Nhưng đã biết như thế thì không nên hốt hoảng, nóng vội trong quá trình điều chỉnh tỷ giá vì vẫn phải xem xét để sử dụng tốt nhất các công cụ khác nhau trong việc điều chỉnh tỷ giá hối đoái cho phù hợp với nền kinh tế, đem lại lợi ích lớn nhất cho nền kinh tế, cả trong dài hạn và ngắn hạn.

Một số ý kiến cho rằng phải điều chỉnh tỷ giá ngay, tức thời và điều chỉnh lớn nhưng rất khó vì điều đó tạo ra bất ổn trong nền kinh tế quốc dân trong thời gian ngay trước mắt. Đặc biệt, nếu điều chỉnh lớn thì các nhà đầu tư nước ngoài sẽ rút vốn, thị trường sẽ hoảng loạn và gây xáo trộn trong hoạt động kinh, làm cho khủng hoảng kinh tế trở thành vấn đề lớn đối với quốc gia trong tương lai gần, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh phân tích.

Cân nhắc lợi ích quốc gia và quốc tế

Lý  giải sự thận trọng của FED trong việc nâng lãi suất, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cho rằng, điều này có liên quan đến sự phục hồi của nền kinh tế Mỹ.

“Mấy tháng gần đây, tín hiệu của nền kinh tế Mỹ tốt lên rất nhiều nên FED có khả năng nâng lãi suất. Họ muốn đồng USD lên giá vì đây là đồng tiền mạnh của thế giới, muốn USD có giá trị cao.

Vấn đề là Mỹ phải cân đối, tính toán để giảm bớt thiệt hại cho xuất khẩu và các cán cân thương mại, thanh toán ở mức các quốc gia khác chấp nhận được. Đây là trách nhiệm của những người làm chính sách nước Mỹ. Mỹ là nước lớn phải có trách nhiệm với thị trường tài chính tiền tệ, dẫn dắt thị trường này. Tuy nhiên, các nhà làm chính sách bao giờ cũng phải dựa trên cơ sở có lợi cho quốc gia của họ trước tiên, đừng hy vọng họ sẽ hoàn toàn vì quốc tế.

images5

Việc tăng giá đồng nhân dân tệ thời gian vừa qua bị Mỹ và nhiều nhà kinh tế lên án rằng Trung Quốc không phải là quốc gia có trách nhiệm trên thế giới. Nhưng như nói ở trên, phải hiểu rằng, các nhà làm chính sách phải nghĩ đến được mất, lợi ích quốc gia trên hết”, ông Thịnh lý giải.

Vị giảng viên Học viện Tài chính cũng cho rằng, nếu đồng USD cứ bị định giá thấp mãi thì vai trò, uy tín của Mỹ trên thế giới sẽ thấp đi. Do đó, người Mỹ phải cân đối giữa chính sách, lợi ích dân tộc với lợi ích quốc tế để  giữ vai trò là đầu tàu điều khiển kinh tế thế giới.

“Về nguyên tắc, nếu đồng USD mạnh lên thì Mỹ được lợi vì Mỹ sẽ được nhiều tài sản của thế giới hơn nếu quy đổi nhưng cũng ảnh hưởng đến vấn đề xuất khẩu của Mỹ. Vì thế Mỹ phải đắn đo giữa lợi ích trước mắt của quốc gia là đẩy mạnh xuất khẩu, tăng trưởng sản xuất với lợi ích lâu dài là đồng USD vẫn phải là đồng tiền mạnh để thế giới coi đó là quy chuẩn, thế giới phải nhìn người Mỹ với tư cách là người có sức mạnh kinh tế, có uy tín đủ để dẫn dắt cộng đồng quốc tế trong vấn đề tài chính tiền tệ. Việc xuất khẩu của Mỹ trước mắt có thể bị thiệt hại do đồng USD tăng giá, tuy nhiên Mỹ sẽ phải cân đối để giữ gìn lợi ích lâu dài của quốc gia”.

Theo Baodatviet.

About Kim Tuyền

Sưu tầm: Nếu chia đều toàn bộ số vàng đang có cho dân số thế giới, mỗi người sẽ có khoảng 24 gam vàng, hay 0,8 ounce, tương đương khoảng 1.500 USD với thời giá hiện nay.

You must be logged in to post a comment Login